IT Yol Haritası Tek Sayfaya Sığar mı? On İki Aylık Plan İçin Beş Soru
Birçok şirkette IT planı diye bir belge yok. Olan şey, kafalarda ve e-postalarda dağılmış bir açık işler listesi: “sunucuya bakmak lazım”, “yedek işini toparlayalım”, “şu lisans ne zaman bitiyordu”. Liste uzadıkça en gürültülü iş öne geçiyor, en önemli olanı değil.
Yol haritası bu listeyi sıraya koymaktan başka bir şey değil. Kalın bir doküman olması gerekmiyor. Kasım sonunda, yıl kapanmadan çıkarılmış tek sayfa, Ocak’ta başlayan bütçe konuşmasını baştan değiştiriyor.
Önce beş soru
Şirketin büyüklüğü ne olursa olsun, ben işe aynı beş soruyla başlıyorum. Cevapların her biri tek cümle olmalı. Olmuyorsa asıl iş orada.
- Hangi sistem durursa iş durur? ERP, e-posta, dosya sunucusu, santral. Bunları yazın, gerisi ikinci planda.
- Bu sistemler bozulursa ne kadar sürede, hangi veriyle geri dönersiniz? “Yedeğimiz var” cevabı değil, “dün geceki halle, yarım günde” gibi bir cevap.
- Hangi ürünün desteği ya da lisansı bu yıl bitiyor? Tarihler tek tabloda toplanmış olmalı. Bu işi ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattım.
- Bilgiyi kim taşıyor? Parolaları, bağlantı şemasını, sağlayıcı iletişimini tek bir kişi biliyorsa bu bir risk kalemi. O senaryoyu ayrıca yazdım.
- Gelecek yıl şirket nasıl değişecek? Yeni şube, yeni ofis, çalışan sayısında artış, yeni bir ERP. IT planı şirketin planının arkasından gelir, önünden değil.
Cevaplardan bir tablo çıkarın
Beş cevabı topladıktan sonra her iş için üç sütun yeterli: ne yapılacak, kim sorumlu, hangi çeyrekte. Dördüncü bir sütun eklerseniz bu “yaklaşık maliyet” olsun ancak kesin rakam yazmak zorunda değilsiniz. Aralık yeterli.
| Çeyrek | Tipik iş | Neden o sırada |
|---|---|---|
| 1. çeyrek | Desteği bitenlerin geçişi, yedek geri dönüş testi | Tarihi sabit olanlar ve en riskli olanlar öne |
| 2. çeyrek | Güvenlik açıklarının kapatılması, yönetici yetkisi düzeni | Kullanıcıyı etkileyen işler, yoğunluk azken |
| 3. çeyrek | Altyapı yenileme (sunucu, ağ cihazı, UPS) | Yaz dönemi, kesinti toleransı daha yüksek |
| 4. çeyrek | Gelecek yılın bütçesi, envanter güncellemesi | Döngü kapanır, plan yenilenir |
Bu dağılım sabit değil. Sektörünüzün yoğun sezonu varsa o dönemde kullanıcıyı etkileyecek işi planlamayın. Perakende ya da e-ticaret yapan bir firma için Ekim-Aralık arası “dokunma” dönemi, bir muhasebe ofisi için ise Mart-Nisan.
Hangi işi öne alırsınız?
Elimizde on iş olduğunda sıralamayı üç soruyla yapıyorum:
- Tarihi dışarıdan mı geliyor? Windows Server 2016 için Microsoft genişletilmiş desteğin 12 Ocak 2027’de bittiğini açıkça yazıyor. Bu tür işlerin takvimi sizin elinizde değil, o yüzden öne girerler.
- Başarısız olursa şirket durur mu? Yedek ve geri dönüş çalışması böyle bir iş. Hiç sorun yokken yapılıyor, çünkü sorun çıkınca yapılacak bir şey yok.
- Küçük ama sık can sıkıyor mu? Yavaş ağ, sürekli kopan yazıcı, her sabah aynı yerde bekleyen kullanıcı. Bunlar büyük proje değil ama çalışanın bilgi işleme güvenini belirliyor. Her çeyreğe bir tane koyun.
Sık yapılan üç hata
Her şeyi bir yıla yığmak. On iki ayda altı büyük iş yapılır, on iki değil. Kalanı “ikinci liste” diye ayırın.
Planı yalnızca bilgi işlemin yazması. Yönetimin cevaplayacağı sorular var (iş sürekliliği ne kadar önemli, hangi sistem vazgeçilmez). Bilgi işlem tek başına yazarsa plan teknik bir istek listesine dönüşüyor.
Yazıp bırakmak. Üç ayda bir yarım saatlik bir gözden geçirme, planı canlı tutuyor. Yapılanlar işaretlenir, yeni gelenler yerine konur, kayanların gerekçesi not edilir.
Sık sorulanlar
Kendi IT ekibimiz yoksa yol haritasını kim hazırlar?
Dış kaynak kullanıyorsanız sağlayıcınızdan bu belgeyi istemek makul. Yönetilen bilişim hizmetinde envanter ve izleme verisi zaten elde olduğu için ilk taslak birkaç günde çıkabiliyor. Sağlayıcınızın böyle bir planı hiç sunmadığını fark ederseniz bu da önemli bir bilgi.
Yol haritası ile IT bütçesi aynı şey mi?
Hayır. Yol haritası “ne yapılacak ve hangi sırayla” sorusunu cevaplar, bütçe “bunun için ne ayrılacak” sorusunu. Önce harita çıkarsa bütçe tartışması rakamlar yerine işler üzerinden yürüyor.
Yıl içinde acil bir iş çıkarsa plan boşa gitmez mi?
Gider, ve gitmesi normal. Plan, acil işi nereye koyacağınızı bilmenizi sağlıyor: hangi işi öteleyeceksiniz, hangisine dokunmayacaksınız. Plan yoksa her acil iş sessizce başka bir işin zamanını yiyor.
Tek sayfalık bir taslağı birlikte çıkarmak isterseniz bize yazın.
İlgili Yazılar
Elektrik Kesilince Sunucu ve Ağ Cihazları Ne Olur? UPS Seçimi ve Bakımı
Ofiste elektrik bir saniye gidip geldiğinde sunucu, switch ve NAS'ın başına ne gelir? UPS tiplerini, kapasitenin nasıl hesaplanacağını, akülerin kaç yılda bir değişeceğini ve yılda bir yapılacak yük testini sırasıyla anlatıyoruz.
Devamını Oku: Elektrik Kesilince Sunucu ve Ağ Cihazları Ne Olur? UPS Seçimi ve Bakımı
Sunucu Yenileme Zamanı Geldi mi? Bakmanız Gereken Yedi İşaret
Sunucu yaşı tek başına karar vermez. Yazılım desteğinin bitiş tarihi, garanti, disk sağlığı, yedek ve kapasite gibi yedi işarete bakınca yenileme, bulut ya da bir yıl daha bekleme kararı netleşir.
Devamını Oku: Sunucu Yenileme Zamanı Geldi mi? Bakmanız Gereken Yedi İşaret
IT Altyapı Denetimi Neleri Kapsar? İlk Haftada Ne Çıkar
Altyapı denetiminde yedekten yönetici hesaplarına, lisanstan destek sonu yaklaşan sunuculara kadar neye bakılır, ne süre alır ve çıkan bulgular nasıl sıraya konur? Denetim öncesi hazırlanacaklar da burada.
Devamını Oku: IT Altyapı Denetimi Neleri Kapsar? İlk Haftada Ne Çıkar