Microsoft NCE (New Commerce Experience) Detaylı Lisans Yönetim Rehberi

Microsoft 2022’de eski lisanslama modelini değiştirdi. NCE (New Commerce Experience) adı verilen bu yeni model, KOBİ ve orta ölçek kurumların Microsoft 365, Azure ve diğer SKU’ları nasıl satın aldığını köklü olarak değiştirdi. NCE’yi anlamamak iki tipik soruna yol açıyor: 1) lisans azaltma sürpriz kilidi (“yıllık aldım ama 3 ay sonra 5 lisans azaltmak istedim — olmadı”), 2) yanlış taahhüt seçimi ile maliyet kaybı. Bu rehber NCE’nin nasıl çalıştığını, doğru lisans yönetim stratejisini ve CSP iş ortağı üzerinden alım avantajlarını ele alır.

NCE nedir ve neden geldi?

Microsoft, 1 Mart 2022’den itibaren Cloud Solution Provider (CSP) iş ortaklığı modelindeki lisanslama tarzını “New Commerce Experience” olarak yeniden yapılandırdı. Resmi duyurular ve teknik detaylar Microsoft’un NCE announcements sayfasında bulunabilir.

NCE’nin temel amacı: tüm Microsoft lisans iş ortakları için tutarlı, otomatik, tahmin edilebilir bir satın alma modeli. Eski model (klasik CSP) “aylık esnek lisans” sunardı — istediğin zaman ekle, istediğin zaman çıkar. NCE’de “taahhüt et + sözleşme süresi içinde lisans sayısı kilitli kalır” prensibi getirildi.

NCE’nin üç temel taahhüt seçeneği

NCE kapsamında bir Microsoft 365 / Azure / Dynamics SKU’su alındığında, üç farklı taahhüt seçeneği sunulur:

1. Aylık taahhüt (Monthly):

• Her ay yenilenir, esnek
• İptal/azaltma her ay başında mümkün
• Liste fiyatı diğer iki opsiyondan yüksek (tipik olarak yıllık taahhüde göre belirgin daha pahalı)
• Kullanım profili belirsiz, geçici proje, kısa süreli ihtiyaç için

2. Yıllık taahhüt (Annual):

• 12 ay süreli sözleşme, otomatik yenilenir (önceden iptal edilmedikçe)
• Aylık veya peşin yıllık ödeme seçeneği
• İptal/azaltma sadece ilk 7 gün içinde mümkün — sonrası sözleşme sonuna kilitli
• Aylık taahhüde göre belirgin fiyat avantajı
• Tipik kurum + standart kullanım için yaygın

3. Üç yıllık taahhüt (3-Year):

• 36 ay süreli sözleşme
• En düşük fiyat (yıllık taahhüde göre ek %5-10 indirim tipik)
• İptal/azaltma sadece ilk 7 gün içinde mümkün
• Çok stabil + uzun vadeli planlanmış kullanım için

Bu üç seçenek SKU bazında seçilir — aynı tenant’ta bir SKU yıllık, başka SKU aylık olabilir.

NCE’nin değiştirdiği ana kural — 7 günlük iptal penceresi

NCE öncesi: aylık paket aldıysanız ay başında lisans azaltabilirdiniz. Yıllık paket az kullanılırdı çünkü kilit yoktu — herkes “aylık” alırdı.

NCE sonrası: yıllık veya 3 yıllık taahhüt aldıysanız, sözleşme tarihinden itibaren ilk 7 gün dışında lisans iptal edemezsiniz. Yıl boyunca aynı lisans sayısını ödemek zorundasınız.

Pratik etki:

• 100 kullanıcılı şirket Microsoft 365 Business Premium’u yıllık taahhüt ile aldı.
• 3 ay sonra 20 personel işten çıktı.
• Mevcut 80 kullanıcıya dağıttınız, 20 lisans atıl.
• O 20 lisansı bir sonraki yıl sözleşme yenilemeden önce iptal edemezsiniz.
• 9 ay süresince 20 atıl lisansın bedelini ödemeye devam edersiniz.

Bu noktadan kaynaklı şikayet Microsoft’a yansıdı; Microsoft sürekli iyileştirme yapıyor ancak temel “yıllık taahhüt = lisans kilidi” prensibi devam ediyor.

Doğru taahhüt seçimi — pratik karar matrisi

Hangi SKU için hangi taahhüt? İhtiyaca göre değişir:

Senaryo	Önerilen taahhüt	Sebep
Standart bilgi işçileri, kalıcı pozisyonlar	Yıllık	Fiyat avantajı + stabil kullanım
Belirsiz büyüme/küçülme eğilimli kurum	Karma: %70 yıllık + %30 aylık	Risk dağıtımı
Sezonluk personel (yaz/kış değişen)	Sezonluk için aylık	Esneklik öncelikli
3+ yıl stabil görünen büyük kurum	3 yıllık	En düşük fiyat
Pilot ürün (Copilot vb.) test ediliyor	Aylık	Esnek deneme
Yöneticiler, kritik roller	Yıllık veya 3 yıllık	Bu pozisyonlar değişmiyor
Saha personeli (yüksek turnover)	Aylık veya yıllık + dikkatli planlama	Esneklik gerekebilir

Pratik kural: bir SKU için lisans sayısını yıl sonunda kesin daha az ihtiyaç duymayacağınız seviyede yıllık taahhüt alın. “Belki düşürmem gerekir” tereddüdünüz varsa aylık tercih edin.

Karma yaklaşım — yıllık + aylık birlikte

Birçok kurum tek bir taahhüt türü yerine karma yaklaşım kullanır:

Örnek: 100 kullanıcılı şirket

• 80 kullanıcı M365 Business Premium yıllık (kalıcı bilgi işçileri).
• 20 kullanıcı M365 Business Premium aylık (proje + geçici + belirsiz pozisyonlar).
• Toplam aylık maliyet, %100 aylık almaktan belirgin düşük; %100 yıllık alıp atıl kalmaktan da güvenli.

Microsoft 365 Admin Center’da aynı SKU için iki farklı taahhüt seti birlikte yönetilebilir.

Yenileme sürecinin püf noktaları

Yıllık taahhütlü lisansın 12. ayında yenileme tarihi yaklaşır. NCE’de yaygın hata:

Hata 1: Yenileme öncesi review yapmamak. Yıllık taahhüt sözleşme sonunda otomatik yenilenir. Lisans sayısını gözden geçirmediyseniz aynı sayı bir sonraki yıl da kilitlenir.

Hata 2: Yenileme tarihini kaçırmak. Lisans azaltmak istiyorsanız yenileme tarihinden belirli süre önce (Microsoft kuralları zaman zaman güncelliyor; mevcut güncel kural CSP iş ortağınızdan teyit edilmeli) yenileme talebini değiştirmeniz gerekir.

Hata 3: Plan değiştirmek için yıl beklemeyi anlatmamak. Bir SKU’dan başka bir SKU’ya geçiş (örn. Business Standard → Premium) anlık yapılabilir. Ancak aynı SKU içinde sayı azaltma yıllık kilitlidir.

Doğru süreç:

• Yenileme tarihinden 60-90 gün önce kullanım analizi yapın.
• Lisans portföyünü gözden geçirin (atıl olanlar, eksik olanlar).
• Yenileme öncesi azaltma talebini CSP iş ortağına bildirin.
• Yeni dönem başlamadan önce ayarlamalar tamamlanır.

SKU değişimi (upgrade / downgrade) kuralları

NCE içinde SKU değiştirmek farklı kurallara tabidir:

Upgrade (örn. Business Standard → Premium): Anlık yapılabilir, prorated ödeme. Önceki dönem fiyatı düşülür, yeni dönem fiyatı eklenir. Yıllık kilit varsa kalan süre yeni SKU’ya transfer edilir.

Downgrade (örn. Premium → Standard): Aynı taahhüt dönemi içinde tipik olarak yapılamaz — yenileme tarihinde değiştirilir. Bu kural Microsoft’un downgrade yoluyla iptali engellemek için koyduğu sıkı önlem.

Tamamen farklı SKU’ya geçiş: Eski SKU iptal edilir (yıllık kilit varsa cezalı veya yenilemeye kadar bekler), yeni SKU yıllık taahhütle başlar.

Microsoft’a doğrudan mı, CSP iş ortağına mı?

NCE iki kanaldan alınabilir:

1. Microsoft’a doğrudan (direct): Microsoft’un satış kanalından alım. Büyük kurumsal müşteriler için (genelde $500K+ yıllık taahhüt) Enterprise Agreement (EA) modeli daha uygundur.

2. CSP iş ortağı (örn. Xen Bilişim) üzerinden: KOBİ ve orta ölçek için en yaygın yöntem. Avantajları:

• Tek fatura Türk Lirası, KDV dahil: Microsoft doğrudan USD fatura; CSP TL + KDV dahil fatura.
• Aylık esnek ödeme: CSP iş ortağı kendi kredilerini kullanır, müşteriye aylık fatura keser.
• Lisans yönetimi + danışmanlık dahil: Lisans haritalama, doğru SKU önerisi, yenileme hatırlatma, kullanım analizi.
• İlk seviye Türkçe destek: Mesai saatlerinde direkt CSP iş ortağı; gerektiğinde Microsoft destek kanallarına yükseltme.
• Yapılandırma + kurulum: Lisans tedariki + Microsoft 365 kurulum + Defender / Intune / Conditional Access yapılandırması paket olarak gelir.

CSP iş ortağı seçerken bakılması gerekenler: Microsoft iş ortağı kayıt durumu, müşteri referansları, Türkiye saha desteği, lisans optimizasyon uzmanlığı, sürekli yenileme + review desteği.

Azure ile M365 arasında NCE farkları

Azure ve M365 farklı NCE kurallarına tabidir:

Microsoft 365 / Office 365 / Dynamics: Yukarıdaki taahhüt + 7 gün iptal kuralları geçerli.

Azure: Daha esnek — Pay-as-you-go (kullandıkça öde) varsayılan. Reserved Instances (RI) 1 veya 3 yıllık taahhüt ile %30-60 indirim sağlar; iptal edilse penalty düşülerek geri alınabilir (kısıtlı esneklik).

Azure Savings Plans: Compute kullanımına 1 veya 3 yıllık taahhüt ile indirim. RI’lardan daha esnek (VM tipi değişikliklerine adapt olabilir).

Bu fark nedeniyle Azure tüketimi ayrı, M365 lisans yönetimi ayrı strateji gerektirir.

NCE’nin getirdiği bazı yeni özellikler

NCE ile beraber gelen veya yaygınlaşan özellikler:

• Lisans portföyü görünümü: Hangi kullanıcı hangi SKU’da, hangi taahhüt türünde — net tablo.
• Kullanım analitiği: Microsoft 365 Admin Center’da SKU bazlı aktif/atıl kullanıcı oranı.
• Auto-renewal kontrolü: Yenilemeyi durdurma + manuel onay seçeneği.
• Co-term: Birden çok SKU’nun aynı yenileme tarihinde birleştirilmesi — yönetim sadeliği.
• CSP iş ortağı transferi: Bir CSP’den başka CSP’ye geçiş daha standartlaştırıldı.

Lisans optimizasyonu — pratik adımlar

NCE kurulu kurumda lisans portföyünü optimize etmek için:

Adım 1: Aktif kullanım analizi (her çeyrek).

• M365 Admin Center → Reports → Usage. Hangi kullanıcı son 90 günde hangi servisi kullandı?
• Atıl kullanıcılar tespit edilir (örn. lisansı var ama 60+ gün hiç giriş yapmamış).

Adım 2: SKU eşleşmesi gözden geçirme.

• Saha personeli M365 Business Premium’da mı? F3 daha uygun olabilir.
• Ofis çalışanı M365 E5’te mi, E5’in tüm özelliklerini kullanıyor mu? E3 yetebilir.
• Yöneticiler M365 E3’te mi, Defender Suite gerekli mi? E5 veya E5 Security add-on.

Adım 3: Yenileme öncesi karar.

• 60-90 gün önce çeyreklik analiz + yöneticilerle review.
• Lisans azaltma kararı yenileme tarihinde uygulanır.

Adım 4: Karma taahhüt yapısı.

• Kalıcı pozisyonlar yıllık veya 3 yıllık (fiyat avantajı).
• Geçici / belirsiz pozisyonlar aylık (esneklik).
• Karma yapı CSP iş ortağı tarafından yönetilir.

Adım 5: Otomasyon.

• Kullanıcı işten ayrılınca lisansı otomatik geri alma (Microsoft Graph + Power Automate).
• Yeni kullanıcıya otomatik atama.

Pratik öneri

NCE altında doğru lisans yönetimi, Microsoft maliyetlerinin %15-30 azaltılmasına olanak tanıyabilir — kuruma göre değişir, garanti değil. Anahtar prensipler:

1. Doğru taahhüt seçimi: Kalıcı kullanım için yıllık, belirsizlik için aylık.
2. Karma yapı: %100 yıllık değil, kullanım profiline göre dağılım.
3. Çeyreklik review: Atıl lisansları tespit, yenileme öncesi karar.
4. CSP iş ortağı desteği: Lisans haritalama + Türkçe destek + yapılandırma paket.
5. Otomasyon: Kullanıcı yaşam döngüsü otomatik lisans yönetimine bağlı.

Microsoft NCE altında lisans portföyünüzü değerlendirmek, doğru karma yapı kurmak veya yeni Microsoft 365 alımı için lisans haritalaması istiyorsanız ücretsiz analiz veriyoruz: Microsoft 365 hizmet sayfamız veya iletişim.

İlgili rehberler: Office 365 mi Microsoft 365 mi · M365 Business Basic vs Standard vs Premium · M365 E3 vs E5 Karar Rehberi · M365 Lisans Yenileme Rehberi.